Cập nhật lần cuối: Tháng 7/2026.Bài viết được thực hiện bởi đội ngũ chuyên gia tài chính tiêu dùng của Vaynhanh.ai, dựa trên phân tích dữ liệu công khai từ Ngân hàng Nhà nước, CIC và các báo cáo thị trường tài chính tiêu dùng mới nhất.
Thông điệp chính:
-
Đang nợ xấu vẫn có thể vay tín chấp, khả năng phụ thuộc vào việc khoản nợ thuộc nhóm nào trên CIC.
-
Nhóm 1, 2 (chưa phải nợ xấu) vẫn còn cơ hội vay, nhất là tại công ty tài chính sau khi tất toán và chờ đủ thời gian lưu trữ.
-
Nhóm 3, 4, 5 (nợ xấu đúng nghĩa) gần như không được duyệt ở kênh chính thống cho đến khi tất toán và chờ đủ 5 năm.
-
Không có cơ chế hợp pháp nào xóa nợ xấu sớm hơn quy định, mọi quảng cáo "xóa nợ xấu nhanh" hay "vay không cần kiểm tra CIC " đều tiềm ẩn lừa đảo hoặc tín dụng đen.
-
Thị trường tài chính tiêu dùng đang phục hồi sau giai đoạn siết chặt từ năm 2023 đến 2024, mở ra cơ hội thực tế hơn cho người từng nợ nhóm 2.
Nếu bạn thuộc nhóm 2 (nợ cần chú ý, quá hạn 10 đến 90 ngày) và đã tất toán, một số công ty tài chính được cấp phép vẫn xem xét duyệt hồ sơ sau khi chờ đủ 12 tháng lưu trữ, miễn là chứng minh được thu nhập ổn định. Nhưng nếu bạn thuộc nhóm 3, 4 hoặc 5, tức nợ xấu đúng nghĩa (quá hạn từ 91 ngày trở lên), gần như không ngân hàng hay công ty tài chính hợp pháp nào duyệt vay mới cho đến khi tất toán và chờ đủ 5 năm.
Bức tranh thị trường đang phát triển mạnh hơn giai đoạn trước. Theo báo cáo Vietnam Consumer Finance Report 2026 của FiinGroup, tỷ lệ nợ xấu toàn ngành tài chính tiêu dùng đã giảm từ đỉnh 11,2% năm 2023 xuống còn 7,2% năm 2025 (VnEconomy, 2026), tạo cơ hội để công ty tài chính dần nới lỏng tiêu chuẩn so với giai đoạn thắt chặt từ năm 2023 đến 2024. Nợ nhóm 3 trở lên chưa dễ vay hơn, nhưng nhóm 2 đang có cơ hội thực tế rõ rệt hơn.
Nợ xấu CIC là gì? 5 nhóm nợ và ranh giới nợ xấu
Nợ xấu CIC là khoản vay bị xếp vào nhóm 3, 4 hoặc 5 theo Thông tư 31/2024/TT-NHNN, tức quá hạn từ 91 ngày trở lên. Nhóm 1, 2, dù quá hạn dưới 91 ngày, chưa bị xem là nợ xấu nhưng vẫn ảnh hưởng khả năng vay mới. Ngân hàng và công ty tài chính phân loại dư nợ theo 5 nhóm dựa trên số ngày quá hạn thực tế:
|
Nhóm nợ |
Tên gọi |
Số ngày quá hạn |
Có phải nợ xấu |
Thời gian lưu trên CIC sau khi tất toán |
Nhóm 1 |
Nợ đủ tiêu chuẩn |
Trong hạn hoặc dưới 10 ngày |
Không |
Không lưu như nợ tiêu cực |
Nhóm 2 |
Nợ cần chú ý |
Từ 10 đến 90 ngày |
Không |
12 tháng |
Nhóm 3 |
Nợ dưới tiêu chuẩn |
Từ 91 đến 180 ngày |
Có |
5 năm |
Nhóm 4 |
Nợ nghi ngờ |
Từ 181 đến 360 ngày |
Có |
5 năm |
Nhóm 5 |
Nợ có khả năng mất vốn |
Trên 360 ngày |
Có |
5 năm |
Một điểm nhiều người bỏ sót là quy định lưu trữ áp dụng cho mọi giá trị khoản nợ. Trước ngày 1/1/2024, nợ xấu dưới 10 triệu đồng được xóa ngay sau khi tất toán, nhưng từ mốc này, mọi khoản nợ xấu bất kể số tiền chỉ được xóa sau 5 năm (CafeF, 2025). Riêng nợ xấu từ thẻ tín dụng chỉ hiển thị 3 năm gần nhất, ngắn hơn so với khoản vay thông thường.
Đang nợ xấu có vay tín chấp được không?
Khả năng vay tín chấp giảm dần theo mức độ nghiêm trọng của nhóm nợ. Nhóm 1 gần như không bị ảnh hưởng, nhóm 2 vẫn còn cửa nếu đã tất toán và đủ thời gian chờ, còn nhóm 3 trở lên gần như bị loại khỏi mọi kênh cho vay chính thống trong nhiều năm.
Diễn biến toàn ngành tài chính tiêu dùng từ 2023 đến 2025 là minh chứng rõ cho quy luật này. Khi tỷ lệ nợ xấu chạm đỉnh 11,2% năm 2023, phần lớn công ty tài chính siết chặt gần tuyệt đối, chỉ nhận hồ sơ nhóm 1 và từ chối thẳng khách hàng nhóm 2 trở lên. Sau hai năm tái cơ cấu danh mục, tỷ lệ nợ xấu giảm còn 7,2% năm 2025, chi phí tín dụng giảm từ 14,5% xuống 11,5% (VnEconomy, 2026), mở lại cửa cho khách hàng nhóm 2 đã tất toán và chứng minh thu nhập thuyết phục, dù nhóm 3 trở lên vẫn nằm ngoài khẩu vị rủi ro.
Cụ thể, Home Credit, một công ty tài chính được cấp phép, cho biết khách hàng nhóm 3 đến 5 hầu như bị từ chối, nhưng riêng nhóm 2 thì sau khi tất toán và chờ đủ 12 tháng lưu trữ trên CIC, khả năng được duyệt sẽ cải thiện dần nếu chứng minh thu nhập ổn định. Ngân hàng thường khắt khe hơn ở tiêu chí này. Với nhóm 3, 4, 5, kênh chính thống gần như đóng hoàn toàn cho đến khi hồ sơ CIC sạch trở lại.
Vì sao ngân hàng, công ty tài chính ngại duyệt hồ sơ nợ xấu?
Tổ chức tín dụng từ chối hồ sơ nợ xấu chủ yếu vì quy định trích lập dự phòng rủi ro tăng mạnh theo từng nhóm nợ, khiến khoản vay càng rủi ro thì chi phí vốn phải gánh càng lớn.
Theo Thông tư 31/2024/TT-NHNN, khoản nợ nhóm 3 phải trích lập dự phòng cụ thể 20% giá trị khoản vay, nhóm 4 là 50% và nhóm 5 phải trích lập toàn bộ 100%. Không tổ chức tín dụng nào muốn gánh thêm chi phí dự phòng cho khách hàng có xác suất vỡ nợ cao, trong khi biên lợi nhuận vay tín chấp không đủ bù đắp rủi ro đó. Đây cũng là lý do dù nợ xấu toàn ngành ngân hàng đầu 2026 đã hạ về khoảng 1,99%, nhiều ngân hàng vẫn thận trọng, sau khi tổng nợ xấu hệ thống tăng thêm hơn 28.000 tỷ đồng chỉ trong quý 1 (VietnamBiz, 2026).
"Tỷ lệ nợ xấu tài chính tiêu dùng đã giảm gần 4 điểm phần trăm trong hai năm, đây là tín hiệu các công ty tài chính đang nới dần tiêu chuẩn cho nhóm 2 đã tất toán, nhưng nhóm 3 trở lên sẽ vẫn là vùng cấm với hầu hết kênh chính thống trong ít nhất 12 đến 24 tháng tới." - Giám đốc Vận hành (COO) của Vaynhanh.ai nhận định
Nới tiêu chuẩn hay phân loại rủi ro tốt hơn? Một cách đọc khác về con số 7,2%
Việc nhóm 2 có cơ hội trở lại thường được mô tả là “công ty tài chính nới tiêu chuẩn”. Vaynhanh Fast Loan Market Report 2026 đưa ra một cách giải thích khác cho hiện tượng này. Dẫn đầu bởi FiinResearch, báo cáo mô tả thị trường đang trở nên năng động hơn khi ngân hàng, công ty tài chính và các nền tảng số cùng cạnh tranh nhóm khách hàng chất lượng, và lợi thế dịch chuyển dần từ quy mô bảng cân đối đơn thuần sang tích hợp hệ sinh thái, hợp tác nhãn trắng, phân phối số và phân khúc rủi ro dựa trên dữ liệu.
Nói cách khác, điều thay đổi có thể không phải là mức độ dễ tính, mà là khả năng phân loại. Một tổ chức phân biệt được chính xác hơn giữa hồ sơ nhóm 2 đã tất toán, thu nhập ổn định và hồ sơ nhóm 2 vẫn đang căng thẳng về dòng tiền thì có thể nhận nhóm thứ nhất mà không cần hạ chuẩn rủi ro tổng thể.
Điều này có ý nghĩa trực tiếp với hồ sơ của bạn: khi tiêu chí phân loại rõ hơn, những bằng chứng bạn chuẩn bị - sao kê thu nhập liên tục, chứng từ tất toán, lịch sử trả đúng hạn sau đó - có trọng lượng lớn hơn so với giai đoạn thị trường siết chặt đồng loạt. Báo cáo cũng nhắc rằng nhận định về hướng cạnh tranh này phản ánh xu hướng ngành, không phải cam kết rằng một tổ chức cụ thể sẽ duyệt hồ sơ nhóm 2.
Nguồn: Vaynhanh Research, Vaynhanh Fast Loan Market Report 2026.
Bao lâu nợ xấu được xóa khỏi CIC?
Thời gian xóa nợ xấu khỏi CIC không tính từ ngày phát sinh nợ mà từ ngày tất toán toàn bộ khoản nợ, cụ thể là 12 tháng với nhóm 2 và tối đa 5 năm với nhóm 3, 4, 5.
Quy trình thực tế để kiểm tra và xử lý nợ xấu trước khi nộp hồ sơ vay mới:
-
Tra cứu nhóm nợ qua ứng dụng CIC Credit Connect hoặc cổng thông tin chính thức, mỗi năm được kiểm tra miễn phí một lần.
-
Tất toán toàn bộ gốc, lãi và phí phạt trả chậm nếu có, tránh sót khoản nhỏ khiến hồ sơ không được đóng.
Yêu cầu tổ chức tín dụng xác nhận tất toán bằng văn bản, lưu chứng từ để đối chiếu khi cần.
Chờ tổ chức tín dụng cập nhật trạng thái lên CIC, thường vào kỳ báo cáo tháng tiếp theo.
Đợi đủ thời gian lưu trữ theo nhóm nợ trước khi nộp hồ sơ vay mới.
CIC nhiều lần khẳng định không có cơ chế nào xóa nợ xấu sớm hơn thời hạn trên, kể cả khi khách hàng đã tất toán toàn bộ nghĩa vụ. Chủ động tất toán sớm và giữ chứng từ đầy đủ là cách duy nhất để rút ngắn thời gian chờ thực tế.
Cách tăng cơ hội vay tín chấp khi đang có lịch sử nợ xấu
Cơ hội được duyệt vay tín chấp khi từng dính nợ xấu tăng lên nếu người vay xử lý dứt điểm khoản nợ cũ, xây dựng lại lịch sử tín dụng tích cực và chọn đúng kênh vay phù hợp.
Một số cách thực tế giúp cải thiện khả năng được duyệt:
-
Tất toán khoản nợ càng sớm càng tốt, đừng để nợ trượt từ nhóm 2 sang nhóm 3 khiến thời gian lưu trữ nhảy từ 12 tháng lên 5 năm.
-
Xây dựng lịch sử tín dụng mới bằng khoản vay nhỏ hoặc thẻ tín dụng trả đúng hạn liên tục sau khi tất toán nợ cũ.
-
Chuẩn bị chứng từ thu nhập ổn định như sao kê lương ba đến sáu tháng, yếu tố công ty tài chính xét thêm với hồ sơ nhóm 2.
-
Ưu tiên công ty tài chính có chính sách chấp nhận nhóm 2 thay vì thử vận may ở ngân hàng, nơi tiêu chuẩn khắt khe hơn.
-
So sánh kỹ điều kiện của nhiều sản phẩm trước khi nộp hồ sơ, vì nộp dồn dập ở nhiều nơi khiến hồ sơ trông rủi ro hơn.
"Chúng tôi luôn khuyên khách hàng nợ nhóm 2 tất toán dứt điểm trước, sau đó dùng công cụ so sánh đa kênh để tìm đúng công ty tài chính có khẩu vị rủi ro phù hợp, thay vì nộp hồ sơ cùng lúc ở nhiều nơi", đại diện Giám đốc Sản phẩm (CPO) của Vaynhanh.ai chia sẻ.
Ở ngoài tín dụng chính thức phổ biến hơn nhiều người nghĩ
Số liệu trong Vaynhanh Fast Loan Market Report 2026 cho thấy khoảng cách giữa “có tài khoản” và “được phục vụ tín dụng” là hiện tượng rộng: theo World Bank, tỷ lệ người từ 15 tuổi trở lên tại Việt Nam có tài khoản tại tổ chức tài chính năm 2024 là 69,9%, trong khi tỷ lệ vay chính thức trong 12 tháng chỉ đạt 8,1%.
Báo cáo lưu ý rất rõ cách đọc hai con số này: chúng đo hai trạng thái khác nhau và không thể trừ trực tiếp để suy ra khoảng trống tín dụng - không phải cứ 69,9% trừ 8,1% là ra tỷ lệ người bị loại khỏi tín dụng. Nhiều người không vay đơn giản vì họ không có nhu cầu vay trong năm đó.
“Sở hữu tài khoản tài chính không đồng nghĩa đã được phục vụ phù hợp về tín dụng.” - Vaynhanh Fast Loan Market Report 2026, Chương 9 · Khả năng tiếp cận
Việc chưa tiếp cận được một khoản vay chính thức ở một thời điểm không phải dấu hiệu về giá trị cá nhân - đó là trạng thái mà một tỷ lệ lớn dân số cũng đang ở. Mục tiêu nên là một đề nghị phù hợp, không phải bất kỳ đề nghị nào: báo cáo định nghĩa khoảng trống tiếp cận là khoảng cách giữa nhu cầu tín dụng và khả năng tiếp cận một đề nghị chính thức có thể sử dụng được.
Lãi suất vay tín chấp và cảnh giác lừa đảo "xóa nợ xấu"
Người từng nợ xấu nếu được duyệt vay tín chấp thường chấp nhận lãi suất cao hơn hồ sơ sạch, vì theoĐiều 468 Bộ luật Dân sự 2015, mức lãi này không bị giới hạn bởi trần 20%/năm áp dụng cho vay dân sự giữa cá nhân, do hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng được điều chỉnh riêng bởi Luật Các tổ chức tín dụng.
|
Kênh vay |
Mức lãi suất phổ biến |
Ghi chú |
Ngân hàng thương mại |
Khoảng 9% đến 20%/năm |
Yêu cầu hồ sơ CIC sạch hoặc chỉ chấp nhận nhóm 1 |
Công ty tài chính được cấp phép |
Khoảng 19% đến 35%/năm |
Một số đơn vị xem xét nhóm 2 đã tất toán |
App, tín dụng đen không phép |
Có thể quy đổi lên đến 1.000 đến 2.000%/năm |
Bất hợp pháp, không kiểm tra CIC, rủi ro cao |
Người đang nợ xấu là nhóm bị nhắm đến nhiều nhất bởi quảng cáo "xóa nợ xấu nhanh" hoặc "vay không cần kiểm tra CIC". CIC nhiều lần cảnh báo mọi dịch vụ tự nhận xóa được nợ xấu trước hạn đều là lừa đảo, vì không ai có quyền can thiệp dữ liệu tín dụng quốc gia. Từ 31/3/2026, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cũng ban hành Bộ Quy tắc ứng xử thu hồi nợ theo Quyết định 15/QĐ-HHNH, cấm nhân viên thu hồi nợ đe dọa hay bôi nhọ khách hàng, giúp người nợ xấu vẫn được bảo vệ quyền lợi hợp pháp thay vì phải tìm đến kênh không an toàn.
Nhận định cuối
Đang nợ xấu không đồng nghĩa với việc bạn hết khả năng vay tín chấp, nhưng cơ hội thực tế chỉ đến với người thuộc nhóm 2 đã tất toán và đủ thời gian chờ, còn nhóm 3 trở lên cần kiên nhẫn xử lý dứt điểm trước. Nếu muốn biết hồ sơ hiện tại phù hợp sản phẩm nào, hãy dùng công cụ so sánh đa kênh của Vaynhanh.ai để đối chiếu điều kiện nhiều ngân hàng, công ty tài chính cùng lúc trước khi nộp hồ sơ chính thức.
